Trong xưởng gỗ, xưởng nhựa, nhà máy thực phẩm (nhiều bụi mịn, hơi nước/đọng sương, dầu mỡ, côn trùng…), hệ thống báo cháy rất dễ gặp báo giả nếu chọn sai loại đầu báo, đặt sai vị trí hoặc không có cơ chế “lọc nhiễu”. Muốn giảm báo giả nhưng vẫn phát hiện sớm cháy thật, hãy đi theo 5 lớp giải pháp dưới đây.
Vì sao môi trường bụi/ẩm gây báo giả?
- Bụi mịn (gỗ, nhựa) bám vào buồng khói → tăng “nhiễu” như có khói.
- Hơi nước/đọng sương (thực phẩm, khu rửa, hấp, sấy) tán xạ ánh sáng trong đầu báo khói → dễ kích hoạt.
- Aerosol/dầu mỡ, hơi hóa chất, côn trùng chui vào đầu báo → báo giả theo thời điểm.
- Gió mạnh/HVAC thổi bụi/ẩm trực tiếp vào đầu báo hoặc tạo luồng phân tầng khói làm đầu báo “hiểu sai”.
Lớp 1: Chọn đúng công nghệ đầu báo cho từng môi trường
Khu cực bụi (xưởng gỗ, nghiền/pha trộn nhựa)
- Ưu tiên đầu báo hút khói (ASD/VESDA/FAAST…) vì có thể đặt thiết bị ở vị trí “sạch”, lấy mẫu qua ống và lọc bụi/ẩm để giảm báo giả.
- Hoặc cân nhắc đầu báo nhiệt (fixed/rate-of-rise) ở nơi khói dễ bị “nhiễu” bởi bụi/vapor (dù phản ứng chậm hơn khói).
Khu nhiều hơi nước/đọng sương (thực phẩm: hấp, rửa, nấu)
- Dùng đầu báo nhiệt hoặc đầu báo đa tiêu chí (multi-sensor: khói + nhiệt / chế độ giảm nhạy) để hạn chế báo giả do hơi/steam.
- Tránh đặt đầu báo khói ngay vùng có hơi nước bốc lên trực tiếp.
Khu trần cao, bụi phân tán (kho/xưởng lớn)
- Cân nhắc beam detector hoặc ASD tùy bài toán bụi và khả năng bảo trì (beam dễ bị bụi bám mặt quang học nếu không vệ sinh định kỳ).
Lớp 2: Bố trí đúng vị trí để “né nhiễu” ngay từ thiết kế
Nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả:
- Đặt đầu báo xa nguồn gây báo giả như: cửa xả hơi, khu rửa, bếp/đun, quạt hút, cửa cuốn gió lùa, điểm cấp gió HVAC…
- Với ASD: tuyến ống lấy mẫu đi qua vùng cần bảo vệ, còn tủ ASD đặt ở khu sạch để dễ bảo trì và ít nhiễu.
- Chia zone theo “môi trường”: khu bụi riêng, khu hơi nước riêng, khu sạch riêng… để cài ngưỡng phù hợp (tránh cả hệ bị kéo theo một khu nhiễu).
Lớp 3: Cài đặt “logic chống báo giả” trên tủ báo cháy (rất đáng làm)
Đây là phần nhiều nhà xưởng bỏ qua nên bị báo giả liên tục.
- Alarm verification / thời gian xác nhận: chỉ “chốt cháy” khi tín hiệu tồn tại đủ thời gian hoặc lặp lại (tuỳ thiết kế).
- Coincidence / Cross-zone (2 điều kiện): yêu cầu 2 đầu báo (hoặc 2 hiện tượng: khói + nhiệt) cùng kích hoạt trước khi phát còi/điều khiển liên động cho các khu dễ nhiễu. (Lưu ý: nút nhấn khẩn/Manual Call Point thường nên báo ngay, không delay.)
- Chế độ nhạy theo môi trường: hệ thông minh có thể thay đổi ngưỡng theo yêu cầu thiết kế/lắp đặt để phù hợp khu vực.
Lớp 4: “Chống bẩn” & bảo trì đúng cách (giảm báo giả bền nhất)
- Báo giả thường tăng dần theo thời gian vì bụi/ẩm tích tụ.
- Lập lịch vệ sinh đầu báo định kỳ (đặc biệt khu gỗ/nhựa).
- Với ASD: thay/làm sạch lọc bụi theo khuyến nghị để duy trì độ ổn định.
- Dùng thiết bị có tính năng bù bụi (drift/dust compensation) nếu phù hợp, nhưng vẫn phải bảo trì (bù bụi không thay thế vệ sinh).
- Ghi nhận lịch sử báo giả theo zone/đầu báo để khoanh vùng “điểm nhiễu” và xử lý tận gốc (di dời, đổi công nghệ, che chắn).
Lớp 5: Thử nghiệm – nghiệm thu theo kịch bản “đúng môi trường”
Khi bàn giao, đừng chỉ test kiểu “cho có”:
- Test theo tình huống thật: máy chạy, quạt chạy, có hơi/ẩm/bụi ở mức vận hành.
- Kiểm tra các liên động (quạt hút khói, đóng/mở damper, thang máng cáp…) để tránh nhiễu do HVAC.
Chuẩn A có thể hỗ trợ gì để giảm báo giả?
- Khảo sát “điểm nhiễu” theo hiện trường (bụi/ẩm/HVAC/luồng gió).
- Đề xuất đổi công nghệ đầu báo (khói ↔ nhiệt ↔ multi-sensor ↔ ASD), tối ưu vị trí.
- Cài đặt logic xác nhận và chia zone hợp lý để giảm báo giả nhưng vẫn đảm bảo an toàn vận hành.
Thông tin liên hệ
CÔNG TY CP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH CHUẨN A
Trân trọng.
